टाकाऊ टायरला दिले कलाकृतीचे सुंदर रूप! जरीफ शेख यांचा पर्यावरणपूरक उपक्रम; चिमूरकरांकडून कौतुकाचा वर्षाव!

खराब टायरपासून बनविली टिकाऊ आणि आकर्षक फुलझाडांची कुंडी; ‘टाकाऊपासून टिकाऊ’चा संदेश देत समाजासमोर ठेवला आदर्श

उप संपादक 

विलास मोहिणकर 

चंद्रपूर : - चंद्रपूर जिल्ह्यातील चिमूर येथे नावीन्यपूर्ण उपक्रम आजच्या काळात वाढते प्रदूषण, प्लास्टिकचा वापर आणि कचऱ्याची समस्या ही समाजासमोरील गंभीर आव्हाने बनली आहेत. रस्त्याच्या कडेला, गॅरेजमध्ये किंवा भंगाराच्या दुकानात पडून असलेल्या जुन्या आणि खराब झालेल्या वस्तू अनेकदा निरुपयोगी समजून फेकून दिल्या जातात. मात्र, एखाद्या व्यक्तीकडे कल्पकता, कलात्मक दृष्टी आणि काहीतरी वेगळे करण्याची जिद्द असेल, तर याच टाकाऊ वस्तूंचे सुंदर, आकर्षक आणि उपयोगी वस्तूंमध्ये रूपांतर करता येते, हे चिमूर येथील पंचर दुरुस्तीचे काम करणारे जरीफ शेख यांनी आपल्या कृतीतून दाखवून दिले आहे.

जरीफ शेख यांनी खराब झालेल्या टायरला केवळ भंगाराची वस्तू न समजता त्यातून सुंदर कलाकृती साकारली आहे. जुन्या टायरला आकर्षक आकार देत त्यांनी झाडे लावण्यासाठी कुंडी तयार केली. त्यांच्या या कल्पक प्रयोगामुळे टाकाऊ वस्तूंचाही योग्य वापर करता येतो, तसेच त्यातून पर्यावरणपूरक आणि उपयोगी वस्तू निर्माण करता येतात, हा महत्त्वपूर्ण संदेश समाजापर्यंत पोहोचत आहे. त्यांच्या या कलाकृतीची चिमूर शहरात चर्चा होत असून नागरिकांकडून त्यांचे कौतुक केले जात आहे.

भंगारातील टायरचे रूपांतर आकर्षक कुंडीत!

पंचर दुरुस्तीच्या व्यवसायात काम करताना खराब झालेले टायर अनेकदा समोर येतात. बहुतांश वेळा अशा टायरचा पुढे काय उपयोग करायचा, हा प्रश्न निर्माण होतो. मात्र, जरीफ शेख यांनी याच समस्येतून एक नवी संकल्पना शोधून काढली. खराब टायरचा उपयोग करून त्यांनी झाडे लावण्यासाठी कुंडीच्या स्वरूपातील सुंदर कलाकृती तयार केली.

सामान्यतः निरुपयोगी समजल्या जाणाऱ्या वस्तूला आपल्या कल्पकतेच्या जोरावर नवे रूप देता येते, हे त्यांनी सिद्ध केले आहे. या कुंडीमध्ये फुलझाडे, शोभेची झाडे किंवा इतर रोपे लावून परिसराचे सौंदर्य वाढविता येऊ शकते. घराच्या अंगणात, दुकानासमोर, कार्यालयाच्या परिसरात तसेच उपलब्ध जागेनुसार इतर ठिकाणी अशा कुंड्यांचा उपयोग करता येऊ शकतो.

विशेष म्हणजे, खराब टायरचा पुनर्वापर केल्यामुळे तो त्वरित कचऱ्यात जाण्यापासून रोखता येतो. टाकाऊ वस्तूचा उपयोग करून नवीन वस्तू तयार करण्याची ही कल्पना खर्चाची बचत करण्यासोबतच पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाची ठरू शकते.

‘टाकाऊपासून टिकाऊ’ — कृतीतून दिला पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश!

आज अनेक ठिकाणी कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावणे ही मोठी समस्या बनली आहे. जुन्या टायरची अयोग्य विल्हेवाट लावल्यास पर्यावरणावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे अशा वस्तूंचा शक्य तिथे पुनर्वापर करणे आणि त्यांना उपयोगी स्वरूप देणे आवश्यक आहे.

जरीफ शेख यांनी खराब टायरपासून कुंडी तयार करून ‘टाकाऊपासून टिकाऊ’ या संकल्पनेला प्रत्यक्ष कृतीची जोड दिली आहे. त्यांच्या या उपक्रमातून प्रत्येक व्यक्तीला एक साधा, परंतु महत्त्वाचा विचार मिळतो. आपल्या घरात, दुकानात किंवा परिसरात पडून असलेल्या जुन्या वस्तू फेकून देण्यापूर्वी त्यांचा पुन्हा कसा उपयोग करता येईल, याचा विचार केल्यास अनेक उपयुक्त वस्तू तयार होऊ शकतात.

जुन्या डब्यांपासून कुंड्या, लाकडाच्या तुकड्यांपासून सजावटीच्या वस्तू, रिकाम्या बाटल्यांपासून रोपे लावण्याची साधने आणि जुन्या टायरपासून बागेसाठी उपयोगी वस्तू तयार करता येतात. अशा उपक्रमांमुळे पुनर्वापराची सवय वाढण्यास मदत होते आणि अनावश्यक कचरा कमी करण्याच्या प्रयत्नांनाही चालना मिळते.

नागरिकांसाठी प्रेरणादायी उपक्रम

जरीफ शेख यांचा हा प्रयोग केवळ एक कलाकृती तयार करण्यापुरता मर्यादित नाही, तर तो समाजाला विचार करायला लावणारा आहे. मोठ्या साधनसामग्रीची किंवा महागड्या वस्तूंची आवश्यकता नसतानाही आपल्या कौशल्याचा आणि कल्पकतेचा उपयोग करून काहीतरी वेगळे निर्माण करता येते, हे त्यांनी दाखवून दिले आहे.

विशेषतः शाळा-महाविद्यालयांतील विद्यार्थी, युवक, महिला बचतगट आणि विविध सामाजिक संस्थांनी अशा उपक्रमांतून प्रेरणा घेण्याची गरज आहे. विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरणाविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी टाकाऊ वस्तूंपासून टिकाऊ वस्तू तयार करण्याच्या स्पर्धा आयोजित करता येऊ शकतात. महिला बचतगट आणि युवक मंडळांनाही अशा कल्पनांमधून सजावटीच्या तसेच दैनंदिन वापरातील वस्तू तयार करण्याची संधी मिळू शकते.

अशा उपक्रमांना प्रोत्साहन मिळाल्यास पर्यावरण संवर्धनाबरोबरच सर्जनशीलता, कौशल्यविकास आणि स्वावलंबनालाही चालना मिळू शकते.

चिमूरकरांकडून जरीफ शेख यांच्या कल्पकतेचे कौतुक

चिमूर येथील पंचर दुरुस्तीचे काम करणारे जरीफ शेख यांनी आपल्या दैनंदिन कामातून वेळ काढून खराब टायरपासून सुंदर कुंडी तयार केल्याने त्यांच्या कल्पकतेची दखल नागरिक घेत आहेत. सामान्य व्यवसाय करत असतानाही समाजाला उपयोगी पडेल, पर्यावरणासाठी सकारात्मक ठरेल आणि इतरांना नवी प्रेरणा देईल, असे काम करता येते, याचे उदाहरण त्यांच्या या कृतीतून दिसून येते.

त्यांच्या या उपक्रमामुळे नागरिकांमध्ये जुन्या वस्तूंच्या पुनर्वापराबाबत जागरूकता निर्माण होण्यास मदत होऊ शकते. अशा कल्पक व्यक्तींना प्रोत्साहन मिळाल्यास शहरातील इतर नागरिकही आपल्या परीने नवनवीन प्रयोग करण्यासाठी पुढे येऊ शकतात.

कचरा कमी करण्यासाठी प्रत्येकाने पुढाकार घ्यावा!

पर्यावरणाचे रक्षण करणे ही केवळ शासनाची किंवा सामाजिक संस्थांची जबाबदारी नसून प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे. आपण दररोज वापरत असलेल्या वस्तूंचा योग्य वापर, पुनर्वापर आणि सुरक्षित विल्हेवाट याकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. एखादी वस्तू खराब झाली म्हणजे ती पूर्णपणे निरुपयोगी झाली, असे समजण्याऐवजी तिच्यापासून दुसरी कोणती वस्तू तयार करता येईल, याचा विचार केला पाहिजे.

जरीफ शेख यांनी खराब टायरपासून तयार केलेली कुंडी ही अशाच सकारात्मक विचारांची प्रेरणा देणारी कलाकृती आहे. त्यांच्या या प्रयत्नातून नागरिकांनी प्रेरणा घेऊन आपल्या परिसरात स्वच्छता राखावी, कचरा उघड्यावर टाकणे टाळावे आणि पुनर्वापराला प्राधान्य द्यावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

‘कचरा समजून फेकू नका, कल्पकतेने त्याचे रूप बदला!’ हा संदेश देणारा जरीफ शेख यांचा उपक्रम चिमूर शहरासाठी निश्चितच प्रेरणादायी ठरत आहे. टाकाऊ वस्तूंचा योग्य वापर करून पर्यावरण संवर्धनाला हातभार लावता येतो, हे त्यांनी आपल्या कृतीतून दाखवून दिले आहे. अशा छोट्या-छोट्या प्रयत्नांतूनच स्वच्छ, सुंदर आणि पर्यावरणपूरक समाजनिर्मितीचा मार्ग अधिक मजबूत होऊ शकतो.