नागभीडमध्ये २५ कुटुंबांच्या सामाजिक बहिष्काराचा आरोप!

धार्मिक कार्यक्रमांपासून लग्न-मय्यतीपर्यंत प्रवेशबंदीचा दावा; पोलिस-प्रशासनाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह

नागभीड : एकाच समाजात वर्षानुवर्षे गुण्यागोविंदाने राहणारे, एकमेकांच्या सुख-दुःखात सहभागी होणारे आणि लहानपणापासून एकत्र वाढलेले नागरिक आज परस्परांचे वैरी बनल्याचा गंभीर आरोप नागभीड येथील काही मुस्लिम कुटुंबीयांनी केला आहे. जामा मस्जिदमधील एका मौलवीच्या कथित भडकाऊ प्रवचनांमुळे समाजात मतभेद निर्माण झाले असून, त्यातून तब्बल २५ कुटुंबांवर सामाजिक बहिष्कारासारख्या स्वरूपाचे निर्बंध लादण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

या कथित बहिष्कारामुळे संबंधित कुटुंबांना लग्नसमारंभ, मय्यत, धार्मिक कार्यक्रम, सामाजिक सभा आणि इतर सामुदायिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होण्यापासून रोखले जात असल्याचे तक्रारदारांचे म्हणणे आहे. एवढेच नव्हे तर बहिष्कृत कुटुंबांच्या कार्यक्रमाला कोणी उपस्थित राहिल्यास त्या व्यक्तीवरही सामाजिक कारवाई केली जात असल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.

लग्नसमारंभातून बाहेर काढल्याचा आरोप

तक्रारदारांच्या म्हणण्यानुसार, बहिष्कृत कुटुंबातील एखाद्या व्यक्तीला नातेवाईकांनी लग्नाचे निमंत्रण दिले आणि त्याने त्या निमंत्रणाचा मान राखून लग्नाला हजेरी लावली, तर त्याला कार्यक्रमातून बाहेर जाण्यास भाग पाडले जाते. काही प्रसंगी लग्नाच्या घरातील व्यक्तींवर दबाव आणून संबंधित व्यक्तीला समारंभातून निघून जाण्यास सांगितले जात असल्याचा आरोप आहे.

अशा प्रकारच्या घटनांमुळे संबंधित व्यक्ती आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना मोठ्या मानसिक त्रासाला सामोरे जावे लागत असल्याचे तक्रारदारांचे म्हणणे आहे.

अंत्यविधीलाही मुकावे लागल्याचा दावा

या कथित सामाजिक बहिष्कारामुळे काही व्यक्तींना जवळच्या नातेवाईकांच्या अंत्यविधीलाही उपस्थित राहता आले नसल्याचा दावा करण्यात आला आहे. वडिलांच्या, काका-चुलत्यांच्या तसेच इतर नातेवाईकांच्या अंत्यविधीला मुकावे लागल्याच्या घटना घडल्याचे तक्रारदारांनी सांगितले.

त्यामुळे हा केवळ सामाजिक वाद नसून संबंधित कुटुंबांच्या मूलभूत सामाजिक आणि कौटुंबिक संबंधांवर परिणाम करणारा गंभीर विषय असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.

२०११ मधील घटनेचाही संदर्भ

तक्रारदारांनी २०११ मधील एका घटनेचाही संदर्भ दिला आहे. रियाज शेख आणि अकील शेख यांनी बहिष्कृत कुटुंबाच्या कार्यक्रमाला उपस्थित राहिल्याने त्यांच्यावरही सामाजिक निर्बंध लादण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या कारवाईमुळे त्यांनाही कौटुंबिक आणि सामाजिक कार्यक्रमांपासून दूर राहावे लागल्याचे सांगण्यात येते.

मौलवीच्या कथित वक्तव्यांवर आक्षेप

दरम्यान, जामा मस्जिदमध्ये धार्मिक कार्यक्रमादरम्यान मौलवी शाहे आलम रिझवी यांच्या कथित वक्तव्यांना एका युवकाने आक्षेप घेतला. त्यानंतर संबंधित युवक आणि त्याच्या वडिलांना मारहाण करून अपमानित करण्यात आल्याचा आरोप तक्रारदारांकडून करण्यात आला आहे.

या घटनेमुळे नागभीडमधील हा जुना वाद पुन्हा चर्चेत आला आहे. धार्मिक स्थळी मतभेद व्यक्त करणाऱ्या व्यक्तीशी अशा प्रकारची वागणूक झाली असल्यास त्याची निष्पक्ष चौकशी होणे आवश्यक असल्याची मागणी करण्यात येत आहे.

‘जेहादे अकबर’च्या भाषेचाही आरोप

तक्रारदारांचा आणखी गंभीर आरोप असा आहे की, काही समाजबांधवांविरोधात मौलवीकडून कथितरित्या ‘जेहादे अकबर’ करण्यासारखी भाषा वापरली जाते. अशा प्रकारची भाषा वापरली असल्यास तिची सत्यता तपासून संबंधित व्यक्तीचे म्हणणे, उपलब्ध ध्वनिचित्रफिती आणि इतर पुरावे तपासण्याची मागणी होत आहे.

वारंवार तक्रारी करूनही कारवाई नाही?

या संपूर्ण प्रकरणासंदर्भात पोलिस विभाग आणि प्रशासनाकडे अनेक वेळा तक्रारी करण्यात आल्याचा दावा संबंधित कुटुंबीयांनी केला आहे. मात्र, अपेक्षित कारवाई झाली नसल्याची त्यांची नाराजी आहे.

एखाद्या धार्मिक किंवा सामाजिक संस्थेला स्वतःचे नियम असू शकतात; मात्र ते नियम कायद्याच्या चौकटीच्या पलीकडे जाऊन नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांवर परिणाम करत असल्याचा आरोप होत असेल, तर प्रशासनाने त्याची स्वतंत्र आणि निष्पक्ष चौकशी करणे गरजेचे आहे, अशी भूमिका तक्रारदारांनी मांडली आहे.

नागभीडमध्ये वर्षानुवर्षे एकत्र राहिलेल्या समाजात निर्माण झालेला हा वाद आता कुठल्या टोकाला जाणार, हा प्रश्न उपस्थित झाला आहे. २५ कुटुंबांच्या कथित सामाजिक बहिष्कारामागील नेमकी कारणे काय आहेत? निर्बंध कोणी आणि कोणत्या अधिकाराने लादले? तक्रारी होऊनही कारवाई का झाली नाही? तसेच मौलवीवर करण्यात येणारे आरोप खरे आहेत का?

या सर्व प्रश्नांची उत्तरे पोलिस व प्रशासनाच्या निष्पक्ष चौकशीतूनच समोर येणे आवश्यक आहे.

पब्लिक पंचनामा मधील ही माहिती आरोपकर्ते यांनी दिलेल्या माहितीच्या आधारे आहे, याबाबत दुसऱ्या गटांनी खुलासा केल्यास पब्लिक पंचनामा त्यांची ही बाजू प्रकाशित करेल